Kompozit blok nedir? CAD/CAM rezin blok ve kazınması

Kompozit blok dolgu kompozitinden nasıl ayrılır?

Kimyası aynı aileden gelir: metakrilat esaslı bir rezin ve içine karıştırılmış cam, silika gibi doldurucular. Fark, sertleşmenin nerede ve nasıl olduğundadır. Hekimin ağızda ışıkla sertleştirdiği kompozit tabaka tabaka yerleştirilir ve sertleşme koşulları her vakada biraz farklıdır. Blok ise fabrikada, kontrollü koşullarda tek parça olarak sertleştirilir ve laboratuvara bitmiş malzeme olarak gelir. Laboratuvarın işi bu bloğu kazımak, şeklini vermek ve yüzeyini bitirmektir.

Bu yüzden kompozit blok, blok ve disk ailesinde fırın gerektirmeyen tarafta durur. Zirkonyum kazındıktan sonra sinterlenir, lityum disilikat kristalize edilir. Kompozit blokta böyle bir ikinci aşama yok; GC, Cerasmart için ne sinter ne de kristalizasyon fırını gerektiğini açıkça yazar. Makineden çıkan parça, polisaj yapılınca teslime hazırdır.

Benzer görünen iki grupla karıştırılmaması gerekir. Polimer infiltre seramik ağ (PICN) bloklarda önce gözenekli bir seramik iskelet sinterlenir, sonra boşluklarına rezin emdirilir; bu grubu hibrit seramik sayfası anlatıyor. PMMA bloklar ise doldurucusuz ya da çok az dolduruculu akrilik olduğu için çoğunlukla geçici işlerde kullanılır.

Hangi kompozit blok ne kadar dayanıklı?

Dayanımı belirleyen başlıca şey doldurucu oranıdır. Grzebieluch ve arkadaşlarının 2021’de altı ticari bloğu karşılaştırdığı çalışmada en yüksek doldurucu oranına sahip Grandio blocs (ağırlıkça yaklaşık yüzde 86) üç nokta bükmede 186 MPa ile ilk sırada çıktı. Doldurucu oranı yüzde 61-62 civarında kalan Katana Avencia ve Shofu Block HC listenin alt yarısındaydı. Tek istisna Cerasmart: doldurucusu yüzde 71 olduğu hâlde 136 MPa’da kaldı, yani doldurucu oranı tek başına sırayı açıklamıyor.

Üretici sayfalarında daha yüksek sayılar görülebilir. Ivoclar, Tetric CAD için 272 MPa verir; ancak bu çift eksenli bükülme değeridir ve üç nokta bükmeyle doğrudan karşılaştırılmaz. İki sayıyı yan yana koyarken test yönteminin aynı olup olmadığına bakmak gerekir.

Aynı çalışma bir sınırı da not eder: yazarlara göre CAD/CAM kompozit bloklarla ilgili uzun süreli bir klinik çalışma yok. Laboratuvar değerleri malzemeleri sıralamaya yarar, ağızdaki ömrü tek başına göstermez.

Kompozit blok nasıl kazınır ve bitirilir?

Kompozit blok, seramiğe göre kolay kazınır. Grzebieluch ve arkadaşları bu malzemelerin kazınmasının ve ağızda onarılmasının daha kolay olduğunu aktarır; GC de Cerasmart’ın hızlı kazındığını, kenarda neredeyse hiç kırılma yapmadığını ve uçları az yıprattığını belirtir. Kenarı ince bir onley ya da laminede kenar kırılmasının az olması işi kolaylaştırır. Uç seçimi ve aşınma konusu frez ucu nedir yazısında.

Grzebieluch ve arkadaşları kazınmış yüzeyin pürüzlü kaldığını da not eder. Parça bu yüzden makineden çıktıktan sonra aşamalı olarak cilalanır. Ivoclar’ın Tetric CAD tarifi de bu sıradadır: kazıma, cila, istenirse karakterizasyon, sonra adeziv yapıştırma. Karakterizasyonda hangi boya ve örtücünün kullanılabileceği bloğun kullanım kılavuzunda yazar; seramik için alışılan fırın tarifini kompozite taşımamak gerekir.

Yapıştırma rezin simanla yapılır. İç yüzün nasıl hazırlanacağını, kumlama ve primer seçimini ürünün kullanım kılavuzu belirler; genel çerçeve simantasyon nedir sayfasında.

Kompozit bloktan kron yapılır mı?

Malzemeye göre değil, ürüne göre cevaplanır. Ivoclar, Tetric CAD için lamine, inley, onley ve kronu endikasyon olarak sayar. GC, Cerasmart için ön ve arka bölge restorasyonlarını, inley ve onleyi ve implant üstü restorasyonları listeler.

Buna karşılık 3M, 2015 yılında Lava Ultimate ürün ailesinin tamamından kron endikasyonunu kaldırdı. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) kaydına göre düzeltme Haziran 2015’te başlatıldı ve ürün yalnız inley, onley ve lamine için endike kaldı. Bu örnek, kompozit bloklarda endikasyonun zamanla değişebildiğini gösteriyor. Kron, özellikle implant üstü kron planlanıyorsa bloğun güncel kullanım kılavuzu açılıp bakılmalı.

Kompozit blok en rahat inley ve onleyde ve ince laminede kullanılır. Tam kron için daha yüksek dayanım gerektiğinde laboratuvarlar çoğunlukla lityum disilikata ya da zirkonyuma döner; bu malzemelerin farkı e.max nedir yazısında anlatılıyor.

Kompozit blok laboratuvara ne kazandırır?

Asıl kazanç süre ve basitliktir. Fırın aşaması olmadığı için kazıma bitince iş cilaya geçer; tek seansta çalışan klinik içi CAD/CAM sistemlerinde kompozit bloğun yaygın olmasının nedeni budur. Grzebieluch ve arkadaşları da bu akışı optik ölçü, tasarım ve kazımanın tek randevuda bitmesi olarak tarif eder.

Onarım da işe yarar: ağızda küçük bir kırık olursa parça kompozitle tamir edilebilir. Uç tarafında da rahatlık var; GC, Cerasmart’ın kazıma uçlarını çok az yıprattığını yazar.

Karşılığında rezin esaslı malzemenin sınırlarını kabul etmek gerekir. Uzun süreli klinik çalışma yok ve Lava Ultimate örneği, piyasadaki bir bloğun endikasyonunun sonradan daraltılabildiğini gösteriyor. İş emrine bloğun marka ve adını yazmak, hekimin o ürünün yapıştırma protokolünü izlemesini kolaylaştırır.