Bu sayfada · 7 bölüm
Zirkonyum blok çeşitleri: 3Y, 4Y, 5Y farkı nedir?
Zirkonyum blok çeşitleri üç sınıfa ayrılır ve hepsini tek bir kural yönetir. Zirkonyumu oda sıcaklığında kararlı tutan itriyadır. İtriya oranı arttıkça malzemede ışığı daha az kıran kübik faz artar: translüsens yükselir, bükülme dayanımı düşer.
| Sınıf | Dayanım, MPa | Translüsens | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| 3Y-TZP | 900-1200 | En düşük | Uzun köprü, altyapı, arka bölge |
| 4Y-PSZ | 803 ± 233 | Orta | Kron ve 3 üye; yüksek değerli ürünler daha uzun köprü |
| 5Y-PSZ | 570 ± 116 | En yüksek | Ön bölge, kron, ön 3 üye |
4Y ve 5Y değerleri 78 çalışmayı birleştiren derlemeden. Aynı sınıfta ürünler arası fark büyüktür: 4Y için 526 ile 1248 MPa, 5Y için 278 ile 841 MPa arası ölçülmüştür.
Zirkonyum etiketindeki ST, HT, T neden yetmez?
Çünkü bu harfler ortak bir standart değildir; aynı harf markadan markaya farklı sınıfı anlatır:
- VITA YZ ST 4Y-TZP olarak sınıflanır.
- Sagemax NexxZr T 3Y-TZP’dir, üretici translüsensi %42 ve “orta” olarak tanımlar.
- Translüsens yüzdeleri farklı kalınlık ve dalga boyunda ölçüldüğü için markalar arası karşılaştırılamaz.
Hangi zirkonyum disk hangi ISO 6872 sınıfında?
İncelenen ürünlerin çoğu Sınıf 4 ya da 5’te; kesin sınıf ürünün IFU’sunda yazılıdır. Aşağıdaki değerler üretici belgelerinden alındı; ISO 6872 sınıfı ile MPa değerini birlikte değerlendirin:
| Ürün | Sınıf | Dayanım, MPa | ISO sınıfı | Not |
|---|---|---|---|---|
| IPS e.max ZirCAD Prime | Çok katmanlı | ≥ 900 / tipik 1200 (dentin) | 5 | Mine bölgesi 650 MPa (2019 IFU) |
| IPS e.max ZirCAD MT | — | ≥ 700 / tipik 850 | 4 | En çok 3 üye |
| IPS e.max ZirCAD LT, MO | — | ≥ 900 | 5 | En çok 2 bitişik ara gövde (pontik) |
| Katana STML | — | 748 | — | Üç nokta eğme testi, ISO 6872 |
| Katana UTML | — | 557 | — | Kantilever (tek taraftan desteklenen) köprüye uygun değil |
| Cercon xt ML | — | ≈ 750 | 4 | Molar 3 üye kontrendike |
| VITA YZ XT Multicolor | 5Y | 850 | — | — |
| DD cubeX² | 5Y | 700 ± 100 | 4 | En çok 3 üye |
ISO sınıfı endikasyonun tavanını verir; asıl sınır IFU’dur. Cercon xt ML Sınıf 4 olduğu hâlde IFU’su molar bölgede 3 üyeli köprüyü kontrendike sayar.
Zirkonyum köprüde asgari duvar kalınlığı ve bağlantı kesiti ne olmalı?
Duvar kalınlığı ürüne göre 0,4-1,0 mm, 3 üyeli köprüde bağlantı kesiti 7-16 mm² arasındadır. Tablodaki değerler IPS e.max ZirCAD IFU’sunun Şubat 2026 sürümünden alındı; eğik çizginin solu ön, sağı arka bölgeyi gösterir. Köprünün en zayıf yeri bağlantı kesitidir:
| Malzeme | Kron duvarı, mm | 3 üye: duvar, mm ve bağlantı, mm² |
|---|---|---|
| Prime, anatomik | 0,8 / 1,0 | 1,0 ve 9 / 1,0 ve 9 |
| MT, MT Multi | 0,8 / 1,0 | 1,0 ve 12 / 1,0 ve 16 |
| LT, MO | 0,4 / 0,6 | 0,6 ve 7 / 0,6 ve 9 |
Kuraray Katana’da 2-3 üyeli köprüde bağlantı kesiti UTML ve STML için önde en az 12 mm², arkada en az 16 mm²’dir; ML ve HT önde 7 mm² ile yetinir (STML IFU’su, 2021; teknik kılavuz, 2015). Kuraray UTML köprüyü premolar dahil ön bölgede 3 üyeyle, STML köprüyü arka bölgede 3 üyeyle sınırlar; ikisi de kantilever köprüye uygun değildir. Kuraray’ın STML ürün sayfası 7 ve 9 mm² yazıyor, ancak bu değerler aynı sayfanın bağlantı verdiği IFU ile çelişiyor. Cercon xt ML’de duvar 0,7 mm, bağlantı ön 12, arka 16 mm².
Bağlantının yüksekliğini iki katına çıkarmak dayanımı dört kata kadar artırır; genişliği iki katına çıkarmak iki kat artırır (Ivoclar). Yer varsa bağlantıyı genişletmek yerine yükseltin.
Seçimden sonra ne gelir?
Doğru diski seçmek işin yarısıdır; ardından yerleşim, sinter ve son işlemler gelir. Parçayı diskin hangi katmanına yerleştireceğinizi blok ve disk nedir yazısı, fırında büzülmeyi ve programı zirkonyum sinterleme yazısı anlatıyor. Cam seramikle karşılaştırma için e.max mı zirkonyum mu yazısına, bütün değerlerin tek tablodaki hâli için malzeme tablosuna bakın.
Sık sorulanlar
ST zirkonyum ne demek?
Genellikle "super translucent" anlamında kullanılır, ama içerik markaya göre değişir. Örneğin VITA YZ ST 4Y-TZP olarak sınıflanır, bazı kaynaklar ST'yi 3Y için kullanır. Kısaltmaya değil, üreticinin bildirdiği itriya sınıfına ve MPa değerine bakın.
Köprü için hangi zirkonyum seçilir?
ISO 6872'ye göre 4 ve üzeri üye için en az 800 MPa (Sınıf 5) gerekir; bu eşiği genellikle 3Y-TZP ya da yüksek dayanımlı 4Y ürünler karşılar. 5Y-PSZ ürünlerin çoğu en çok 3 üyeyle sınırlıdır. Kesin sınır her ürünün IFU'sundadır.
Multilayer disk neden farklı?
Çok katmanlı disklerde renk, bazılarında dayanım da diskin içinde değişir. Örneğin IPS e.max ZirCAD Prime'ın 2019 tarihli IFU'su dentin bölgesi için tipik 1200 MPa, mine bölgesi için 650 MPa verir; bağlantı kesitlerinin dentin bölgesine yerleştirilmesi istenir.
Zirkonyum köprüde bağlantı kesiti nasıl güçlendirilir?
Ivoclar'a göre bağlantının yüksekliğini iki katına çıkarmak dayanımı dört kata kadar artırır, genişliği iki katına çıkarmak iki kat artırır. Yer varsa bağlantıyı genişletmek yerine yükseltin; asgari kesit değeri ürünün IFU'sundadır.
Kaynaklar
Uzman okuması bekliyor; sayılar kaynaklardan. Yayın ilkeleri
| No | Belge | Tür |
|---|---|---|
| 1 | Bernauer ve ark., J Prosthodont Res 2025Hakemli sistematik derleme, 78 laboratuvar çalışması. | Hakemli sistematik derleme, 78 laboratuvar çalışması. |
| 2 | ISO 6872:2015, Tablo 1Standart, resmi önizleme. | Standart, resmi önizleme. |
| 3 | IPS e.max ZirCAD labside kullanım kılavuzu (eIFU), Rev. 3, 2026-02-11Üretici belgesi, Ivoclar eIFU portalı. Duvar kalınlığı, bağlantı kesiti ve dayanım değerleri buradan. | Üretici belgesi, Ivoclar eIFU portalı. Duvar kalınlığı, bağlantı kesiti ve dayanım değerleri buradan. |
| 4 | IPS e.max ZirCAD Labside IFU, Rev. 3, 2019Üretici belgesinin eski sürümü, distribütör kopyası. Prime mine bölgesi 650 MPa ve bağlantı yüksekliği kuralı bu sürümden. | Üretici belgesinin eski sürümü, distribütör kopyası. Prime mine bölgesi 650 MPa ve bağlantı yüksekliği kuralı bu sürümden. |
| 5 | Cercon xt ML IFU, REV 2020-11Üretici belgesi. | Üretici belgesi. |
| 6 | KATANA Zirconia STML kullanım kılavuzu, TI-012 ver.10, 02/2021Üretici belgesi; Kuraray ürün sayfasının bağlantı verdiği güncel IFU. Ürün sayfasındaki 7 / 9 mm² değerleri bu belgeyle ve teknik kılavuzla çelişiyor; IFU esas alındı. | Üretici belgesi; Kuraray ürün sayfasının bağlantı verdiği güncel IFU. Ürün sayfasındaki 7 / 9 mm² değerleri bu belgeyle ve teknik kılavuzla çelişiyor; IFU esas alındı. |
| 7 | KATANA Zirconia UTML / STML / ML / HT teknik kılavuzu, 2015-12Üretici teknik kılavuzu. Dayanım (üç nokta eğme) ve bağlantı kesiti tablosu. | Üretici teknik kılavuzu. Dayanım (üç nokta eğme) ve bağlantı kesiti tablosu. |
| 8 | Kuraray Noritake, KATANA Zirconia SSSÜretici sayfası. UTML ve STML köprü üye sınırı. | Üretici sayfası. UTML ve STML köprü üye sınırı. |
| 9 | VITA YZ broşürüÜretici broşürü. | Üretici broşürü. |
| 10 | Dental Direkt ürün kataloğu, 2022Üretici kataloğu, distribütör kopyası. | Üretici kataloğu, distribütör kopyası. |
| 11 | Sagemax NexxZr TÜretici sayfası. | Üretici sayfası. |